Hospice Noorderlicht in Kollum bestaat één jaar. De deuren openden in januari 2025, omdat Friesland een groot tekort aan hospicebedden heeft. Dat er vraag is, blijkt. In het eerste jaar waren veertig mensen te gast in Hospice Noorderlicht. Samen met een team van zorgprofessionals en vrijwilligers vulden de gasten en hun naasten de laatste dagen zo waardevol mogelijk in. Afscheid nemen blijft zwaar, maar dankzij de highcare-hospicezorg is er op deze manier ruimte voor het maken van nieuwe dierbare herinneringen.
“Het afgelopen jaar heeft laten zien dat onze hospice echt van toegevoegde waarde is”, zegt specialist ouderengeneeskunde Mattanja Faas. “We hebben alleen in april een aantal weken geen gasten gehad, maar daarna zijn we niet meer leeg geweest.”
In de hospice kunnen maximaal drie gasten tegelijkertijd terecht. “Gemiddeld zijn er in 2025 elke dag twee bedden bezet geweest”, aldus Mattanja. “Voor Noordoost-Friesland zijn we daarmee van grote waarde. Voorheen moesten inwoners naar Drachten of Heerenveen. Dat is zeker in de laatste levensfase te ver. Daarom hebben we, toen er eind 2024 ruimte beschikbaar kwam binnen woonzorglocatie Meckama State, direct ingezet op het realiseren van deze hospice.”
Thuisgevoel in laatste maanden
De appartementen in de hospice zijn bedoeld voor mensen die nog ongeveer drie maanden te leven hebben. Zij kunnen niet meer thuis wonen, omdat de zorg en ondersteuning te zwaar wordt en/of het sociale netwerk te klein is. “Iedere gast heeft een privéappartement met woonkamer. Daarnaast is er een gezamenlijke huiskamer”, vertelt verpleegkundige Jeltje van der Zwaag.
“We willen hier zoveel mogelijk het thuisgevoel bieden. Naasten kunnen op elk moment langskomen, zoals dat thuis ook kan. Er kan met elkaar worden gekookt en gegeten, gesproken en bijvoorbeeld spellen worden gedaan. Eigenlijk alles wat je thuis ook zou doen. Het grote verschil met thuis is dat er vierentwintig uur per dag verpleegkundige zorg aanwezig is. En hier hebben we de juiste voorzieningen voor mensen die afhankelijk zijn van medische apparatuur.”
Samen zorgen voor waardevolle laatste fase
Het vaste team van Hospice Noorderlicht bestaat uit tien professionele zorgmedewerkers en achttien vrijwilligers. “We werken nauw met elkaar samen, ook met de naasten van de gasten”, zegt Jeltje. “Op die manier kunnen we met elkaar zorgen voor een zo waardevol mogelijke laatste levensfase. Dat doen we door goed af te stemmen op de wensen en behoeften van de gast. Wat is er nodig? Wat wordt als prettig ervaren? Daar spelen we als zorgteam samen met de vrijwilligers en naasten continu op in.”
Vrijwilliger Dettie Pool, gepensioneerd verpleegkundige, is sinds de opening van de hospice betrokken. Ze draait elke week één tot twee diensten van vier uur. “Dit is heel waardevol vrijwilligerswerk”, vindt ze. “Ik kan echt tijd besteden aan de gasten en ook aan hun naasten die zorgen en verdriet hebben. Ik bied graag een luisterend oor. Dat is precies de reden waarom ik ooit voor de zorg heb gekozen. Met extra aandacht hoor en zie ik wat de persoonlijke wensen en behoeften zijn. Die proberen we met elkaar te realiseren binnen de mogelijkheden die er zijn. Als iemand graag naar de winkel wil en dat kan, dan regelen we dat.”
Betekenis in kleine dingen
Ook ingewikkeldere wensen worden opgepakt. Zo wordt onder meer de Stichting Bedside Singers Noard-Fryslân ingezet. Deze vrijwilligers zingen letterlijk aan het bed om troost en rust te bieden. “We hebben ook al een aantal keer de WensAmbulance ingeschakeld”, vertelt Dettie. “Deze stichting vervult de laatste wens van terminaal zieke patiënten die afhankelijk zijn van ambulancevervoer. Een van onze gasten kon zo naar de auto Cross. Een andere gast is in Lauwersoog samen met naasten een visje gaan eten.”
Volgens Dettie zit betekenis geven aan de laatste dagen in kleine mooie dagelijkse dingen. “Denk aan samen een spelletje spelen, voorlezen, gewoon zitten, genieten van een ontbijtje, zingen, muziek luisteren of zelf iets koken … Voor elke gast is weer iets anders heel waardevol. We hebben ook gasten gehad die graag mee wilden doen aan de activiteiten binnen Meckama State. Dat je mensen samen nog ziet genieten, maakt dit vrijwilligerswerk echt heel mooi. We kunnen trouwens nog extra vrijwilligers gebruiken. Dus meld je aan!”
Brede aandacht voor zorgbehoeften
“Naast de persoonlijke aandacht is natuurlijk de highcare-hospicezorg van grote betekenis”, zegt Mattanja. “Ons multidisciplinair team bestaat uit gespecialiseerde verpleegkundigen en verzorgenden IG, een geestelijk verzorger en ik als specialist ouderengeneeskunde. Eventueel zetten we andere behandelaren is als dat bijdraagt aan de kwaliteit van leven. De huisarts van de gast kan ook zelf de zorg blijven leveren, als dit gewenst is en kan. Met elkaar zetten we in op de medische, fysieke, psychosociale en spirituele behoeften van de gasten.”
Gasten en naasten zijn vol lof over de zorg. “Ze voelen zich bij ons gezien”, weet Jeltje. “Doordat de zorg uit handen wordt genomen of dit samen te doen, ontstaat er ruimte om dierbare herinneringen te maken. Soms is dat maar één dag, soms enkele weken of maanden. Hoelang de laatste fase ook duurt, wij proberen binnen onze hospice zoveel mogelijk leven te geven aan de dagen die er nog zijn.”
Hospicezorg blijven verbeteren
Om de kwaliteitszorg te blijven garanderen, laat Hospice Noorderlicht in het voorjaar van 2026 een audit uitvoeren door Stichting Perspekt. Dit is een kwaliteitsinstituut voor zorgorganisaties. Met deze audit hopen we het ‘PREZO keurmerk Hospicezorg’ te behalen. Dat geeft onder meer aan dat patiënten en hun naasten tevreden zijn en dat er optimale zorg en ondersteuning wordt geboden.
Wilt u gebruikmaken van Hospice Noorderlicht? Neemt u dan contact op via klantenservice@nb.nl of 058 – 280 30 30. Voor het verblijf heeft u een indicatie nodig. De kosten worden vergoed door uw zorgverzekeraar, waarbij een eigen bijdrage afhankelijk is van uw inkomen.
